«Χαστούκι» 825 εκατ. ευρώ στην Uber – Οι αλγόριθμοι «πετούσαν» οδηγούς έξω από την πλατφόρμα και έκοβαν μεροκάματα

Σε 825 εκατ. ευρώ ανέρχεται το τεράστιο πρόστιμο που επέβαλε στην Uber η Ολλανδική Αρχή Προστασίας Δεδομένων (AP), καθώς έκρινε ότι η εταιρεία χρησιμοποιούσε αυτοματοποιημένα συστήματα για να αναστέλλει ή να απενεργοποιεί λογαριασμούς οδηγών, χωρίς επαρκή ενημέρωση και χωρίς να διασφαλίζεται ουσιαστική ανθρώπινη παρέμβαση στη διαδικασία.
Η απόφαση αποτελεί τη δεύτερη υψηλότερη χρηματική ποινή που έχει επιβληθεί μέχρι σήμερα στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού Γενικού Κανονισμού για την Προστασία Δεδομένων (GDPR). Στην πρώτη θέση βρίσκεται το πρόστιμο των 1,2 δισ. ευρώ που επέβαλε το 2023 η ιρλανδική Αρχή Προστασίας Δεδομένων στη Meta, για την παράνομη διαβίβαση δεδομένων Ευρωπαίων χρηστών του Facebook στις Ηνωμένες Πολιτείες. Και εκείνη την απόφαση η Meta έχει επιλέξει να προσβάλει δικαστικά.
Όπως αναφέρεται στην απόφαση της 17ης Αυγούστου, την οποία εξέτασε το Reuters, η Uber παραβίασε το δικαίωμα των οδηγών να προστατεύονται από αποφάσεις που λαμβάνονται αποκλειστικά μέσω αυτοματοποιημένων διαδικασιών, όταν αυτές έχουν σοβαρές επιπτώσεις στην επαγγελματική τους ζωή.

Όταν η απόφαση για τον οδηγό λαμβάνεται από τον αλγόριθμο

Η υπόθεση αφορά περιστατικά που καταγράφηκαν στην Ευρώπη κατά την περίοδο 2020-2022. Η διαδικασία ελέγχου άρχισε έπειτα από καταγγελία που υποβλήθηκε στη Γαλλία, όμως στη συνέχεια μεταφέρθηκε στην ολλανδική Αρχή, καθώς εκεί βρίσκεται η ευρωπαϊκή έδρα της Uber.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν περιπτώσεις οδηγών οι οποίοι απομακρύνθηκαν προσωρινά από την πλατφόρμα, όταν τα αυτοματοποιημένα συστήματα της εταιρείας εντόπισαν ενδείξεις που θεωρήθηκαν πιθανή απάτη.
Μεταξύ των συμπεριφορών που μπορούσαν να ενεργοποιήσουν τις σχετικές ενδείξεις ήταν, για παράδειγμα, οι αδικαιολόγητες παρακάμψεις κατά τη διάρκεια μιας διαδρομής, οι οποίες μπορούσαν να αυξήσουν το κόστος για τον επιβάτη, αλλά και η αποδοχή μιας κούρσας χωρίς πραγματική πρόθεση ολοκλήρωσής της.
Παράλληλα, υπήρχαν περιπτώσεις κατά τις οποίες οδηγοί με χαμηλές βαθμολογίες από τους πελάτες έχαναν οριστικά την πρόσβασή τους στην πλατφόρμα.
Το ευρωπαϊκό πλαίσιο προστασίας προσωπικών δεδομένων θέτει περιορισμούς στη λήψη αποφάσεων αποκλειστικά από αυτοματοποιημένα συστήματα, όταν αυτές μπορούν να έχουν σημαντικές συνέπειες για ένα άτομο ή την επαγγελματική του δραστηριότητα. Παράλληλα, απαιτεί να υπάρχει ουσιαστική ανθρώπινη συμμετοχή, επαρκής ενημέρωση σχετικά με τον τρόπο λήψης της απόφασης και δυνατότητα του ενδιαφερόμενου να την αμφισβητήσει.
Η ολλανδική Αρχή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Uber παραβίασε τόσο τους κανόνες που προστατεύουν τους πολίτες από αποκλειστικά αυτοματοποιημένες αποφάσεις όσο και τις υποχρεώσεις της ως προς την ενημέρωση των οδηγών. Το ύψος της χρηματικής ποινής, σύμφωνα με την απόφαση, συνδέεται με τη σοβαρότητα των παραβάσεων που διαπιστώθηκαν.

Η απάντηση της Uber και η προσφυγή

Η Uber γνωστοποίησε ότι θα προσβάλει την απόφαση, χαρακτηρίζοντας το πρόστιμο υπερβολικό και δηλώνοντας ότι διαφωνεί έντονα με τα συμπεράσματα της ολλανδικής Αρχής.
Εκπρόσωπος της εταιρείας ανέφερε ότι η Uber αντιμετωπίζει με ιδιαίτερη σοβαρότητα τα δικαιώματα των οδηγών και υποστήριξε ότι οι διαδικασίες που εφαρμόζει σήμερα προβλέπουν ανθρώπινη αξιολόγηση, αλλά και δυνατότητα των οδηγών να αμφισβητούν αποφάσεις αναστολής ή απενεργοποίησης των λογαριασμών τους.
Η εταιρεία υποστηρίζει ακόμη ότι δεν προχωρούσε σε οριστικό αποκλεισμό οδηγών για υποψίες απάτης χωρίς να προηγηθεί ανθρώπινος έλεγχος. Ωστόσο, αναγνωρίζει ότι στο παρελθόν υπήρχαν περιπτώσεις στις οποίες οριστικές απενεργοποιήσεις λογαριασμών μπορούσαν να πραγματοποιηθούν αποκλειστικά με βάση αυτοματοποιημένες διαδικασίες, πρακτική την οποία, όπως επισημαίνει, έχει πλέον εγκαταλείψει.
Η υπόθεση επαναφέρει στο προσκήνιο ένα ευρύτερο ζήτημα για τη λειτουργία των ψηφιακών πλατφορμών και τη χρήση αλγορίθμων στη λήψη αποφάσεων. Ένα αυτοματοποιημένο σύστημα μπορεί να εντοπίσει μια ύποπτη συμπεριφορά, αλλά η συνέπεια για έναν εργαζόμενο μπορεί να είναι εξαιρετικά σοβαρή: να χάσει την πρόσβασή του στην πλατφόρμα και μαζί την πηγή του εισοδήματός του, χωρίς να γνωρίζει με σαφήνεια ποιος ή ποιο σύστημα πήρε την τελική απόφαση.

www.bankingnews.gr